Θα προλογίσουμε την εν λόγω σειρά άρθρων τονίζοντας πως όλα τα παρακάτω, αναφορικά με τη βελτίωση του διαβάσματος στο δημοτικό, επιβάλλεται να εφαρμόζονται με τη συνεργασία γονέων, μαθητών και δασκάλων. Μόνο όταν και οι τρεις πλευρές κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση ριζώνει στην πράξη οποιαδήποτε τεχνική.

Ο Ρόλος του Εκπαιδευτικού

Πρωταρχικά, θα πρέπει να αναφέρουμε τον ρόλο του εκπαιδευτικού στην πορεία εκμάθησης ενός μαθητή. Το πρώτο βήμα είναι η διδασκαλία να ξεκινάει από τα σημεία που ο μαθητής γνωρίζει καλά, προκειμένου να ενισχύεται σταδιακά η αυτοπεποίθησή του. Οι στρατηγικές μάθησης είναι ιδιαίτερα ωφέλιμες, καθώς δίνουν έμφαση στη διαδικασία της εκμάθησης και έτσι βοηθούν ένα παιδί να «μαθαίνει πώς να μαθαίνει». Επιπρόσθετα, οι μαθητές αντιλαμβάνονται τη διαδικασία της μάθησης, ενθαρρύνεται η ανεξάρτητη μάθηση, προάγεται η ευέλικτη σκέψη και παρακάμπτονται τα σημεία αδυναμίας. Το άτομο που εφαρμόζει στρατηγικές μάθησης βοηθιέται στο να θυμάται, να παρακολουθεί και να κατευθύνει τη μάθησή του.

Αξίζει να επισημανθεί εκ νέου πως καμία στρατηγική δεν ταιριάζει σε όλα τα παιδιά, οπότε ένας εκπαιδευτικός πρέπει να αποφασίσει ποια στρατηγική ταιριάζει στον μαθητή που έχει απέναντί του. Οποιαδήποτε προσπάθεια δημιουργίας μιας ενιαίας «φόρμας» εκπαίδευσης, ιδιαίτερα σε μαθητές δημοτικού, δεν είναι σε θέση να επιφέρει σημαντικά αποτελέσματα.

Η Οργάνωση της Πληροφορίας

Από την πλευρά του μαθητή, προτείνεται η χρήση σχεδιαγραμμάτων, χαρτογραφήσεων, οργανογραμμάτων, καθώς και διαγραμμάτων με σκοπό την καλύτερη οργάνωση των πληροφοριών. Επί παραδείγματι, τα διαγράμματα βοηθούν τον μαθητή στην αναγνώριση των βασικών εννοιών του κειμένου, στην κατηγοριοποίηση, αλλά και στον εντοπισμό των μεταξύ τους σχέσεων μέσω επικεφαλίδων. Τα σχεδιαγράμματα βοηθούν τα παιδιά με δυσλεξία στην κατανόηση των θεωρητικών μαθημάτων.

Στρατηγικές Μνήμης

Στη συνέχεια, χρησιμοποιούνται οι στρατηγικές μνήμης, καθώς πολλά παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες παρουσιάζουν προβλήματα μνήμης. Η επανάληψη, καθώς και η οπτικοποίηση και η νοητική αναπαράσταση, αποτελούν τις δύο κατηγορίες στρατηγικών μνήμης.

Στις στρατηγικές επανάληψης εντάσσονται η φωναχτή ανάγνωση, η επανάληψη της ανάγνωσης του κειμένου, η ομαδική ανάγνωση, η υπογράμμιση των βασικών ιδεών του κειμένου και λέξεων-κλειδιών για τη διατύπωση της κεντρικής ιδέας της ενότητας, οι αυτοερωτήσεις του τύπου πού, ποιος, πότε, πώς, τι και γιατί, καθώς επίσης και οι ανακεφαλαιωτικές περιλήψεις. Το να σημειώνονται τα βασικά στοιχεία των μαθημάτων και η χρήση περιλήψεων και λέξεων-κλειδιών αποτελούν χρήσιμες τεχνικές.

Στις στρατηγικές οπτικοποίησης και νοητικής αναπαράστασης προτείνεται η χρήση εικόνων για συνειρμικό δεσμό με τη γνώση. Εν κατακλείδι, κάποιες άλλες γνωστές μνημονικές τεχνικές είναι η ομοιοκαταληξία, η ακροστιχίδα και οι αστείες συσχετίσεις.